doktor faustus. Ruhunu şeytana satan doktor.

Faust üzerine farklı yazarlar tarafından yazılmış bir kaç edebi eser bulmak mümkündür fakat bunların en ünlüsü ve diğerlerine de ilham kaynağı olan Goethe nin faust dur. felsefik içeriği ve edebi değeriyle klasikler arasındadır. ayrıca christopher marlowe un da faust adlı eseri bulunmaktadır.

kimi edebiyat araştırmacılarına göre aslında gerçekten de bir dönem yaşamış olan faust isimli bir doktor ve kitaplarda anlatılanlara benzer bir yaşam öyküsü mevcuttur ve tüm edebi eserlerde bu kişinin hayatından yola çıkılarak kaleme alınmıştır.

fausten'in efsanesi yazın dünyasında ilk olarak 1587'de almanca yayınlanan 'historia von d johann fausten' adlı kitapta yer almıştır...(johann faust hakkında 1587'de yazılmış olan* ilk kitap. sözkonusu fausten buch daha sonra (1592 yılında) ingiltere'de 'the historie of the damnable life and deserved death of doctor john faustus' adı ile yayınlanmıştır.. ingilizce versiyon ('english faust book') christopher marlowe'a ilham vererek, shakespeare'den önce elizabeth dönemi trajedisinin* yazılmasını sağlamıştır..) kısa bir süre sonra ingilizceye çevrilir. ingilizce adı 'the historie of the damnable life and deserved death of doctor john faustus' olur.. marlowe almanca orijinalden habersiz, bu ingilizce versiyonunu okur ve esinlenerek dr faustus'u yazar.. (yaşadığı dönemde bu sıklıkça gerçekleşen ve olağan bir durumdur..) orijinal hikayedeki olay örgüsünde yer değişikliği gerçekleştirerek daha çarpıcı bir sonla bitirir, dr faustus'u klasik haline getiren bu olmuştur..

eserle ilgili bir takım rivayetler vardır.. 'blank verse'lerin ve 14.sahne gibi bölümlerin kendisine ait olduğu kesin görülmekle birlikte, komik bölümlerin (pope, horse-courser ve seven deadly sins, vb) marlowe'un arkadaşı thomas nashe tarafından yazıldığı iddialar arasındadır.. (thomas nashe ile marlowe'un daha önce yazılmış bir eser olan dido'da beraber çalıştıkları bilinmektedir..) eğer durum böyleyse, 'marlowe zamanında mı bu bölümler eklenmiştir? ' yoksa daha sonra mı? ' soruları halen cevap beklemektedir.

doktor faust adında çok bilgili bir kişinin karşısına şeytanın çıkmasıyla adeta bir lades başlar aralarında. şeytan(satan)ın adı mephistophelestir. insanları yoldan çıkarmanın gücü ondadır. bilgiye ulaşmaya çalışan faust'u sıkıntılı olduğu bir anda gözüne kestirir. onunla bir anlaşma yapar. dünya hazlarına karşılık öldüğünde ruhunu şeytana teslim etmesi. faust'a büyülü bir aşk içkisi verir onu kandırmak için nefsine zor hakim olacağı birçok güç hediye eder....
kitap iki bölümden oluşur.
akıllı, eğitimli ve kendini geliştiren bir kişinin şeytana meydan okuyuşu hissi uyanıyor insanda.
bundan farklı bir boyut da o dönemin insan psikolojisi üzerinde yarattığı etkinin romana yansımış olma olasılığıdır.
almanya'da çok zengin kişilerin yaşantısına bir dokundurma belki. yazarımızın da yaşam koşullarını düşündüğümüzde bu eserin aslında sadece bir kişinin iç dünyası olduğunu anlayabiliriz. toplumsal bir konu değildir. daha bireysel bir eserdir. bireyin iç dünyasıyla konuşmasıdır.