kısırlaştırılmış, enenmiş

Testisleri veya sperm üreten organları alınmış erkek anlamına gelir. Günümüzde bir canlıyı hadım etmek için şu sebeplerden birinin bulunması gerekir: İstenmeyen karakterlerin nesilden nesile aktarılmasını önlemek, erkek hayvanların mücâdele etmeden bir arada yaşamalarını ve dişilerle erkeklerin üreme olmaksızın bir arada barınmalarını sağlamak, erkek hayvanları daha kolay idâre etmek, et üretiminde verimi artırmak, sekonder seks karakterlerinin gelişmesini geciktirmek ve bazı iç organ yapılarında değişiklik sağlamak, testis hastalıklarını özellikle bazı tümörlerini tedâvi etmek. İnsanları hadımlaştırma ise binlerce yıllık bir maziye sâhiptir. Romada esirlere uygulanırdı. Doğu ülkelerinde de yaygındır. Çinde kralın maiyetinde, iç halkada bulunanlar arasında hadım edilmiş olanlar çoğunluktaydı. İtalyada 18. yüzyıla kadar oğlanlar, Papanın korosunda ince seslerini korumak için hadım edilirlerdi. Osmanlı saraylarında, haremde çeşitli hizmetlerde kullanılan haremağaları, sonradan hadımlaştırılan kişiler değildi. Bunlar doğuştan hadım olanların içinden seçilirdi. Osmanlı kânunlarına göre Afrikadan getirilen esirlerin hadım edilmeleri yasaktı. Bugün insanlar için hadımlaşma işlemi malign hastalıklar, ilerlemiş tüberküloz, inmemiş testis ve büyük fıtık ameliyatlarında seçilebilecek bir uygulama olarak görülmektedir. Malign testis tümörlerinde şayet fazla gecikme olmamışsa, yayılmasını önlemek için, testis çıkarılır. İnmemiş, testis bluğ çağından sonra fark edilmişse, kanserleşme ihtimâli fazla olduğu için cerrâhi olarak çıkarılmalıdır. Şâyet bir testis çıkarılmış, diğer testis yerinde duruyorsa ve normalse, bu kişi hadım değildir, çocuk sâhibi olabilir. Bir de doğum kontrolü sebebiyle, erkekler kısırlaştırılmaktadır. Bunun yakın târihteki en yaygın örneği Hindistanda binlerce erkeğin bu yolla kısırlaştırılması olmuştur.