Viseral leishmaniasis de denir. L.donovani veya L.infantum ile infeksiyon neden olur. Bir retiküloendotelial sistem hastalığıdır. Hastalık uzun inkübasyon süresi, sinsi başlangıç, uzun seyir, düzensiz ateş, tartı kaybı, karaciğerin ve dalağın progresif büyümesi, lökopeni ve anemi ile karakterizedir. Tedavi edilmezse mortalite yüksektir. 2-24 ayda ölüm görülür. Hindistan ve çevresinde, Afrikanm doğusunda, bazı Akdeniz ülkelerinde ende-miktir. Kırsal kesimlerde ve kötü sosyoekonomik koşullarda yaşayanlarda infeksiyon riski yüksektir. Hastalık tatarcıkların sokması ile bulaşır. Köpek, tilki ve çakallar önemli infeksiyon kaynaklarıdır. Retiküloendotelyal sistem hücrelerinde leishmania varlığı makrofajların proliferasyonuna, kırmızı kemik iliğinin genişlemesine, karaciğer ve dalağın progresif büyümesine neden olur. Hastalık küçük çocuklarda ve daha büyüklerde farklı klinik tablolar yapar. Hastalık yavaş yavaş yükselen ateş, kusma ve toksemi ile akut başlar. Ateş 1-2 haftada belirginleşir, sonra remittant veya sürekli olarak devam eder. Lenf bezleri, dalak ve karaciğer büyür. Hafif generalize ödem, lökopeni ve anemi vardır. Tedavi edilmezse agranülositoz gelişerek cancrum oris, septisemi, pnömoni, gastroenterit gibi ağır komplikasyonlar ortaya çıkar, prognoz kötüleşir. Tanısında klinik ve laboratuar bulgularının yanı sıra Leishmanianın identifikasyonu, gecikmiş hipersensivite ve serolojik test sonuçları yardımcı olur. Kemik iliği veya lenf bezi aspirasyonu ile parazit gösterilebilir. Tedavisinde 5 değerli antimon bileşimleri, aromatik diamidinler ve amphotericin B olarak 3 grup ilaç kullanılmaktadır. Bu bileşimler toksiktir ve ekstrasellüler parazitlere etkili oldukları için tedaviye direnç oluşabilir. Korunma için konak-tatarcık-konak epidemiolojik siklusunun kırılmasını sağlayan önlemler gerekir. Rusya ve İsrail’de korunmada etkili bir aşı kullanılmaktadır.
